Kulturowy wymiar choroby – cz.3

Wielorakie możliwości wyrażania kulturowego wymiaru kategorii choroby kryje w sobie społeczno-regulacyjna koncepcja kultury. Jest tyle z racji bardzo abstrakcyjnego pojęcia kultury, współwystępującego z po­dobnie abstrakcyjnym pojęciem praktyki społecznej. Ta para pojęć pod­stawowych zdaje się obejmować wszelkie znane nam formy społecznego bytowania ludzi, ujęte zarówno w porządku synchronicznym, jak i dia- chronicznym. Jeśli natomiast chodzi o wziętą w całości aparaturę poję­ciową tej koncepcji, to pozwala ona na analizę sposobów życia w zasadzie każdego typu społeczności – po stosownym jej dopasowaniu do owego, ustalonego na podstawie badań, typu.

Społeczeństwa mogą się różnić ze względu na wewnętrzne podziały (lub ich brak) w obrębie praktyki społecznej, czemu musi odpowiadać odpowiednie zróżnicowanie (lub brak takowego) regulującej ją kultury.

Na przykład w społeczeństwach industrialnych (kapitalistycznych) wyraźnie dostrzegalna jest odrębność praktyki materialnej, regulowanej przez kulturę techniczno-użytkową, od praktyk symboliczno-kulturo- wych, regulowanych przez odpowiednie układy par przekonań norma- tywno-dyrektywalnych z zakresu kultury symbolicznej. Druga cecha charakterystyczna to znaczne wewnętrzne zróżnicowanie sfery symbo- liczno-lculturowej, pozwalające ją systematyzować na różne sposoby, w szczególności na odpowiadające poszczególnym typom praktyki społecznej, regulujące je dziedziny bądź na pewne zgrupowania wybra­nych dziedzin kultury ze względu na wskazywany przez nie ten sam ro­dzaj wartości – celów. Przykładem tego ostatniego może być podział kultury symbolicznej na: (1) kulturę symboliczną w węższym sensie, kie­rującą na osiąganie wartości (celów) uchwytnych praktycznie (należą tu takie dziedziny, jak język, obyczaj, sztuka, nauka, społeczna świadomo­ść polityczno-prawna, i (2) światopoglądotwórczą sferę kultury symbo­licznej, kierującą na osiąganie wartości światopoglądowych, zwanych „ostatecznymi”, praktycznie nieosiągalnych (należą tu takie dziedziny, jak magia, religia i społeczna świadomość świecko-światopoglądotwórcza).

You may also like

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *