Zaburzenia tożsamości – cz.2

Referowane w literaturze przedmiotu liczne badania empiryczne są zgod­ne z tym, że u osób chorych na schizofrenię zaburzone poczucie tożsa­mości i dezorganizacja struktury Ja należą do podstawowych objawów klinicznych choroby, chociaż jej obraz kliniczny może być zróżnicowany ze względu na treść i zakres (Fitts, 1971, 1972; Rzewuska, 1988; Steuden, 1997; Feinberg, 2001). Rozbieżność stanowisk dotyczy natomiast okre­su, w którym dochodzi …

Czytaj dalej

Zaburzenia tożsamości – cz.1

Poczucie własnej tożsamości jest fenomenem złożonym, intuicyjnie łatwo rozpoznawalnym, lecz trudnym do zdefiniowania. Składa się z wielu od­czuć dotyczących własnej osoby, zarówno w aspekcie psychicznym, jak i cielesnym. W znaczeniu obiektywnym tożsamość stanowi o osobie – o jej identyczności i wyłączności nie tylko w wymiarze osobistym, ale także społecznym. Wymownym tego wyrazem jest dokument tożsamości (na przykład dowód osobisty). Bardzo …

Czytaj dalej

Co z tym zdrowiem? – cz.2

Czwarta, ostatnia odsłona tego przeglądu jest chyba najbardziej znacząca (Sęk; 2001a, b; Sęk i Pasikowski, 2001a, b). Powodów jest kilka. Po pierw­sze, obejmuje najdłuższy okres. Początek tego studium to 1988 rok. Ko­lejna część nastąpiła w latach 1998-2000. Obecnie, to znaczy w 2008 roku, prowadzona jest kolejna replikacja tych badań. Drugi powód wiąże się z. liczbą wątków, które ujęto w tym …

Czytaj dalej

Co z tym zdrowiem? – cz.1

Trudno jest powiedzieć o zdrowiu coś, czego jeszcze nie powiedziano, nie napisano, nie przeanalizowano. Jednocześnie – mimo wielu prac w tej dziedzinie, zwłaszcza w ciągu ostatnich dwudziestu-trzydziestu lat, mimo iż psychologia zdrowia ugruntowała się jako subdyscyplina psychologii -wciąż powstają nowe prace, podejmowane są nowe tematy, nowe pro­blemy, przeprowadza się też reanalizy problemów wcześniej podejmo­wanych. W niniejszych rozważaniach psychologię zdrowia potraktowano …

Czytaj dalej

Teoria społeczno-poznawcza – cz.2

Wśród zasobów sprzyjających odzyskiwaniu zdrowia przez osoby z symptomami zaburzeń psychicznych kluczowe znaczenie przypisuje się przekonaniom o tym, że jest się w stanie efektywnie radzić sobie z sympto­mami zaburzeń, kontrolować negatywne myśli o sobie, kontrolować ne­gatywne emocje i ograniczać niepełnosprawność wynikającą z zaburzenia (por. Benight i Bandura, 2004). Rolę tego rodzaju przekonań o własnej skuteczności (coping self-efficacy) badano przede wszystkim …

Czytaj dalej

Teoria społeczno-poznawcza – cz.1

Teoria społeczno-poznawcza (Social Cognitive Theory, Bandura, 1977, 1997) sugeruje, że zdrowie jednostki (w obszarze biopsychospołecznym) zależy w dużej mierze od jej przekonań, które z kolei determinują po­dejmowanie działań mających na celu poprawę zdrowia i samopoczucia. Z szerszego zestawu przekonań ważnych dla zdrowia (między innymi spostrzegane zalety i wady działania, ocena barier i czynników sprzy­jających działaniu) kluczową rolę teoria ta przypisuje …

Czytaj dalej

Kulturowy wymiar choroby – cz.3

Wielorakie możliwości wyrażania kulturowego wymiaru kategorii choroby kryje w sobie społeczno-regulacyjna koncepcja kultury. Jest tyle z racji bardzo abstrakcyjnego pojęcia kultury, współwystępującego z po­dobnie abstrakcyjnym pojęciem praktyki społecznej. Ta para pojęć pod­stawowych zdaje się obejmować wszelkie znane nam formy społecznego bytowania ludzi, ujęte zarówno w porządku synchronicznym, jak i dia- chronicznym. Jeśli natomiast chodzi o wziętą w całości aparaturę poję­ciową …

Czytaj dalej

Kulturowy wymiar choroby – cz.2

Myśl, iż „kultura nie jest zjawiskiem materialnym”, nie składa się z rze­czy, ludzi, ich zachowań i przeżyć emocjonalnych, że stanowi raczej organizację tych zjawisk, bliska jest także Kmicie – filozofowi i kulturoznawcy. W zaprojektowanej przez niego i dalej rozwijanej wraz z zespołem współpracowników społeczno-regulacyjnej koncepcji kultury podstawowa kategoria – kultura – ujmowana jest tak, jak u cytowanego amerykań­skiego antropologa, ideacyjnie. …

Czytaj dalej

Kulturowy wymiar choroby – cz.1

Tytuł tego artykułu przesądza o tym, że choroba jako myślowo wyod­rębniony byt kategorialny, niezależnie od najrozmaitszych stosowanych sposobów jego konceptualizacji, może być rozpatrywana w kontekście kultury. W istocie przedstawiona zostanie argumentacja na rzecz stanowiska, że kategoria ta jest obiektem kulturowym o charakterze ideacyjnym (mentalnym), podlegającym werbalizacji przy użyciu odpowied­niego języka i/lub symbolizacji pozajęzykowej (na przykład ilconicznej). Każda kategoria może stanowić …

Czytaj dalej

Przyszłość systemu opieki

Dywagując na temat przyszłości systemu rzeczywistej opieki zdrowotnej, powołajmy się na znanego z bystrości umysłu i trzeźwości spojrzenia Marka Twaina. W swoim życiu Twain wyrobił sobie sceptyczny pogląd zarówno na konwencjonalną, jak i na alternatywną medycynę, być może z powodu swojej chorowitości w dzieciństwie. Matka przeprowadzała rozmaite eksperymenty z różnymi specyfikami, uzdrawianiem za pomocą wiary i innych modnych wówczas metod …

Czytaj dalej